Jjmklk

ولسوالى زنده جان

21.04.2010 09:02

څېړنوال عبدالرحيم بختانى خدمتگار .

          ولسوالى زنده جان

          ولسوالى زنده جان مربوط ولايت هرات ميباشد ، که بين ٦١ درجه و ٤٤ دقيقه طول البلد شرقى و ٣٤ درجه و ٢٠ دقيقه عرض البلد شمالى واقع است . مساحت اين ولسوالى حدود ١٨٢٨ کيلو متر مربع است و ارتفاع آن از سطح بحر حدود ٨٤٠ متر است . در مربوطات ولسوالى زنده جان حدود ٥٠ قريه است که مهمترين آن قرار ذيل ميباشد : فيض آباد، چشمه يوسف آباد ،  شکيبان تاجکى ،
ده پده ، شاده ، رود سنجاب ، رباط پريان ، قلعه اوغه ، معموره ، ده سرخ ،کوپک و ماهيان ، مرشد آباد ، رباط افغانان شاه مير آباد ، محل لنگر ، محل خواجه،  قلعۀ نو ، شکيبان مروى ، سنگ بست ، غال ماران ، کبوتر خان ، خير آباد دوست محمد خان ، پهره ، قناعت سرخه ، چنگ طلاغ ، جگده ، قلعه ريگ ، کدو خان ، قناعت خواجه عبدالرحيم ، قلعۀ عزت ، قناعت حاجى محمد عظيم ، پوپل زائى ، قلعه ريگ ، مميزک ، شورابک ، ترکه ، چاه بلبل ، چاه نيله گون ، چاه شور ، چاه چشمه وغيره (١)

          نام قديمى زنده جان فوشنج است . قرار معلوم نام فوشنبح در قرن هشتم و نهم هجرى به آن  اطلاق ميشد (٢)

          در قرن هشتم هجرى شهر پوشنگ ( زنده جان کنونى ) در هرات آباد و مستحکم و داراى مدرسه و مسجد بود که علوم دينى اسلامى در آن تدريش ميشد (٣)

          موسس سسله طاهريان طاهر فرزند حسين بن مصعب بن رزيق بن ماهان است که يکى از خاندان هاى مقتدر پوشنگ ( زنده جان امروز در غرب هرات ) اند ، مصعب بن رزيق از مشاهير بلاغت و ادب بود که در عصر عباسيان شغل حکومت پوشنبح داشت ، و بعد از حسين پسر او در حدود ١٨٠ هـ به حکومت پوشنج منصوب بود (٤)

          هرى رود باساس آب خيزى که دارد بزنده جان رسيده و مردم آن جا از زمانه هاى قديم از دريا  نهر ها جدا نموده اند که اين قصبه را خوب سر سبز و شاداب ساخته است خانه هاى شان در باغهاست اين قصبه کوچک بسيار انبوه و جمع افتاده است در اينجا باد بسيار مى وزد و آسيا هاى بادى بکار مى افتد ، باد طورى شديد است که در کوچه باغهاى آن خاک را جمع ميکند و کوچه ها را پر ميسازد هر قسم ميوه از قبيل سيب ، ناک ، انگور ، انجير ، آلوچه ، توت و غيره در باغها موجود است ولى انار آن از همه فراوان  تر و خوب است جو و گندم بوفرت کاشته ميشود جوارى و ماش ، ارزن ، شالى کمتر بذر مى شود مالدارى در زنده جان بشکل معمولى است و همان چمن زار هاى سواحل هرى رود که سر سبزى خود را در طول سال حفظ ميکند براى چريدن گاو و گوسفند بز و ساير حيوانات به حيث مراتع مستعد ميباشد و در آن خوب تربيه و فربه ميشودند .

          خصوصيت بار زيکه اين منطقه دارد تربيه کرم پيله است که به پيمانه زيادى در اينجا صورت گرفته و از آن حاصل و نتيجه گرفته ميشود حتى تخم پيله را هم ميگيرند از ابريشم پيله چا در شب مى بافتند بافند گى اين قصبه بالخصوص کر باس شهرت خوبى دارد کرم پيله رازياد تر شهر به هرات آورده ميفرو شند تجارت مردم زنده جان بيشتر در خصوص کرم پيله ، کر باس ، پشم و گوسفند ميباشد زيرا در تربيه آن ها سعى و اهتمام نموده و در بازار شهر هرات يا مرکز غوريان عرضه ميکنند.

          زند گانى مردم بشکل دهاتى بوده و در شب هاى زمستان در اطراف صندلى عائله ها جمع شده و با فسانه گوئى ها ميپردازند و در بعضى خانه ها شاه نامه فردوسى خوانده ميشود که در عين حال در لهجه هاى حماسى مراعات ميگردد در اينجا دو تار بسيار رواج دارد و در اکثر خانه ها با دو بيتى هاى محلى نواخته ميشود زنها کار بافندگى را اجرا نموده و علاوه بر امور منزل شير گاو ميدو شند و با مردها هم آهنگى ميکنند . از جمله مزارات متبر که مشهور زنده جان مقبرۀ  خواجه محمد غازى ميباشد درين قصبه مسجدى وجود دارد که مردم اين مسجد را مسجد حضرت اسمعيل ميگويند حتى ميگويند حضرت بى بى فاطمه ( رض ) در اينجا آمده است ، از اين رو اين مسجد را خيلى ګرامى و مقدس مى شمارند از زنده جان يکنفر وکيل هم انتخاب و برياست شوراى ملى در مرکز فرستاده ميشود . (٥)

منابع و ماءخذ

          ١. اتلس قريه هاى افغانستان ، جلد سوم ، کابل ، حوت ١٣٥٣ هـ ش ، ( ص ١١٣٤ ) .

          ٢. دايرة المعارف .

          ٣. مير غلام محمد غبار ، افغانستان امير تاريخ ، کابل ، ١٢٨٤ هـ ش ، ( ص ٨٦ ) .

          ٤.  پوهاند عبدالحى حبيبى ، تاريخ مختصر افغانستان ، کابل ، ١٣٨٨ هـ ش ( ص ١١٣ ) .

          ٥. دايرة المعارف .